Tuyên bố đồng thuận: Quản lý rối loạn lưỡng cực trong và sau khi mang thai

  • PDF.

09/24/2018

Một tuyên bố đồng thuận được công bố trên tạp chí American Journal of Psychiatry xác định những thách thức đáng kể trong điều trị rối loạn lưỡng cực ở phụ nữ trong thai kỳ và sau khi sinh. Những thách thức bao gồm rủi ro và tác dụng gây quái thai liên quan đến một số phương pháp điều trị, cũng như khó khăn trong việc quản lý rối loạn lưỡng cực trong thai kỳ ngoài ý muốn.

  Tuyên bố đồng thuận này là kết quả của việc các chuyên gia nghiên cứu đánh giá về điều trị rối loạn lưỡng cực, cũng như tác dụng của các thuốc chỉnh khí sắc đối với thai kỳ. Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ đã cung cấp hướng dẫn điều trị rối loạn lưỡng cực. Tuy nhiên, hầu hết các lựa chọn điều trị không được điều chỉnh cụ thể cho phụ nữ mang thai. Ví dụ, các thuốc chỉnh khí sắc carbamazepine và sodium valproate là các chất gây quái thai ở người, trong khi lithium có thể ít gây quái thai hơn so với suy nghĩ trước đây.

  Các nhà nghiên cứu cho biết tác dụng của thuốc chỉnh khí sắc lithium; thuốc chống co giật valproate, carbamazepine và lamotrigine; thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất và thứ hai; thuốc chặn canxi; benzodiazepin và các thuốc ngủ thôi miên khác; liệu pháp electroconvulsive; và can thiệp tâm lý xã hội.

  Đối với mỗi mục ở đây, các đặc tính của quái thai nội tạng, các hiệu ứng tăng trưởng trong tử cung, gây quái thai thần kinh, độc tính sơ sinh liên quan đến sử dụng thuốc trong thai kỳ được mô tả. Mặc dù ảnh hưởng của các lựa chọn điều trị khác nhau là khác nhau, các nhà nghiên cứu đồng ý rằng thai kỳ kế hoạch trong khi quản lý rối loạn lưỡng cực của người mẹ giúp giảm thiểu gây quái thai hiệu quả nhất. Bởi vì rối loạn lưỡng cực thường xuất hiện trong độ tuổi sinh sản của phụ nữ, nghiên cứu thuần tập và nghiên cứu theo chiều dọc là cần thiết để hiểu những rủi ro đối với phụ nữ mang thai bị rối loạn, cũng như cho con cái của họ.

  Ngoài ra, các nhà điều tra của tuyên bố đồng thuận cung cấp các chiến lược điều trị cụ thể trong thời gian mang thai, từ tiền thai kỳ đến ba tháng cuối. Trước khi mang thai, các bác sĩ lâm sàng và bệnh nhân được khuyến cáo để thảo luận về các chiến lược điều trị, bao gồm cả theo dõi tâm thần gần gũi và thường xuyên và phối hợp chăm sóc với bác sĩ sản khoa.

  Hơn nữa, các bác sĩ lâm sàng và bệnh nhân nên thảo luận xem liệu việc tiếp tục dùng thuốc có cần thiết trước khi thụ thai hay không. Mối quan tâm cần được xem xét bao gồm khả năng tái phát sau khi ngưng thuốc. Các bác sĩ lâm sàng nên xác định lịch sử của bệnh nhân đáp ứng với thuốc, thời gian tái phát sau khi ngừng thuốc và thời gian để phục hồi với việc tái sản xuất dược lý.

  Trong trường hợp tiền sử bệnh của bệnh nhân cho thấy các trường hợp tự tổn thương hoặc nặng lên của các bệnh tâm thần, việc tái điều trị y tế sau khi tái phát là điều quan trọng để giảm nguy cơ cho mẹ và thai nhi. Ngoài ra, các bác sĩ lâm sàng nên nhấn mạnh tầm quan trọng của liệu pháp tâm lý đơn trị liệu và liệu pháp tâm lý đa trị liệu để cải thiện kết cục an toàn.

  Trong quá trình thụ thai sớm, các nhà nghiên cứu nói rằng liều thuốc thấp nhất mà có hiệu quả nên được sử dụng. Các tác nhân có khả năng gây quái thai thấp nhất nên được ưu tiên ở những người có nguy cơ cao hơn. Ba tháng đầu tiên là giai đoạn có nguy cơ gây quái thai cao nhất, nhưng tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba cũng có nguy cơ bị dị tật nhẹ, tác dụng hành vi, cân nặng khi sinh thấp và sinh non.

  Các nhà nghiên cứu đồng thuận cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dự phòng thuốc ngay lập tức trong giai đoạn hậu sản, đặc biệt là với lithium, để giảm tỷ lệ tái phát. Các chất chỉnh khí sắc bổ sung được thảo luận là valproate, carbamazepine, lamotrigine, thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất và benzodiazepin. Nhiều chất trong số này được tiết vào sữa mẹ, có thể chuyển tiếp sang trẻ sơ sinh nếu người mẹ quyết định cho con bú.

  Các nhà nghiên cứu kết luận rằng "điều trị có thể được quản lý hiệu quả nhất nếu thai có kế hoạch, bác sĩ nên thảo luận về vấn đề mang thai và quản lý của thai kỳ với mọi bệnh nhân rối loạn lưỡng cực có tiềm năng sinh sản, bất kể kế hoạch sinh sản trong tương lai là gì."

Tài liệu tham khảo

Yonkers KA, Wisner KL, Stowe Z, et al. Management of bipolar disorder during pregnancy and the postpartum periodAm J Psychiatry. 2004;161(4):608-620.

Nguồn:https://www.psychiatryadvisor.com/bipolar-advisor/management-bipolar-pregnancy-postpartum-peripartum/article/767484/

Người dịch: BSNT. Phạm Thế Văn

You are here