Rối loạn lo âu lan tỏa

  • PDF.
Các biểu hiện triệu chứng



Bệnh nhân có thể biểu hiện ban đầu bằng các triệu chứng cơ thể liên quan đến sự căng thẳng (ví dụ: nhức đầu, đánh trống ngực) hoặc là mất ngủ. Hỏi kỹ mới thấy lo âu là chủ yếu.



Các nét đặc trưng để chẩn đoán



Rất nhiều triệu chứng của lo âu hay căng thẳng:

-       Căng thẳng tâm thần (lo lắng, cảm giác căng thẳng, sợ hãi kém tập trung chú ý).

-       Căng thẳng về cơ thể (bồn chồn, đau đầu, run, không thể thư giãn được).

-       Khích động cơ thể (chóng mặt, vã mồ hôi, tim đạp nhanh hay đánh trống ngực, khô miệng, đau dạ dày).

Các triệu chứng có thể kéo dài vài tháng và thường tái diễn, Tái diễn thường được khởi phát bởi các sự kiện stress ở những người có khuynh hướng lo âu mãn tính.



Chẩn đoán phân biệt



-       Nếu khí sắc trầm, buồn nổi bật, xem mục Trầm cảm.

-       Nếu cơn lo âu không có khêu gợi, xuất hiện đột ngột; xem mục Rối loạn hoảng sợ.

-       Nếu có sợ hãi và tránh né các tình huống đặc biệt, xem mục Rối loạn lo âu ám ảnh sợ.

-       Nếu có sử dụng rượu và chất ma túy, xem Rối loạn do rượu và Rối loạn do chất ma túy.

-       Có những bệnh lý nhất định (nhiễm độc giáp) hoặc các thuốc (methyl xanthine, beta agonist) có thể gây ra các triệu chứng lo âu.



Các hướng dẫn quản lý



Thông tin cơ bản cho bệnh nhân và gia đình



-       Stress và lo buồn đều có các hiệu quả cả về cơ thể và tâm thần.

-       Việc học các kỹ năng để làm giảm hậu quả của stress (không dùng các thuốc yên dịu) là cách giải quyết hiệu quả nhất.



Tư vấn cho bệnh nhân và gia đình



-       Khuyến khích bệnh nhân tập thư giãn hàng ngày để giảm các triệu chứng cơ thể do căng thẳng gây ra.

-       Khuyến khích bệnh nhân tham gia vào các hoạt động vui chơi giải trí thể dục và làm các hoạt động đã từng có ý nghĩa trợ giúp trong quá khứ.

-       Xác định và đối phó với nỗi lo buồn đã được khuyếch đại có thể làm giảm được các triệu chứng lo âu.

·      Xác định các mối lo âu đã bị khuyếch đại hoặc các ý nghĩa bi quan ( ví dụ: khi con gái đi học về muộn 5 phút, bệnh nhân đã lo sợ rằng cháu có thể bị tai nạn ).

·      Thảo luận cách đối đầu với các mối lo sợ đã bị cường điệu khi chúng xuất hiện ( ví dụ: khi bệnh nhân bắt đầu lo sợ cho con gái, bệnh nhân có thể tự nhủ rằng "Mình lại đang bắt đầu bị lo âu, con gái mình chỉ về muộn vài phút và sẽ về ngay thôi, mình sẽ không cần gọi đến trường để kiểm tra trừ khi con mình về muộn hàng giờ " ).

-       Các phương pháp giải quyết vấn đề có cấu trúc có thể giúp cho bệnh nhân giải quyết các vấn đề cuộc sống hiện hành hoặc giúp chế ngự các stress, các yếu tố đã góp phần gây các triệu chứng lo âu.

·      Xác định các sự kiện gây ra hiện tượng lo âu quá mức ( ví dụ: một người phụ nữ trẻ có biểu hiện lo âu, căng thẳng, buồn nôn và mất ngủ. Các triệu chứng này bắt đầu sau khi con trai bị chẩn đoán là bị hen phế quản. Sự lo âu của bệnh nhân nặng lên khi con trai bị cơn hen ).

·      Thảo luận bệnh nhân sẽ làm gì để chế ngự các tình huống này. Xác định các việc đó và củng cố, phát huy tác dụng của chúng.

·      Xác định một số hoạt động đặc biệt mà bệnh nhân có thể làm trong một vài tuần tới như:

+  Gặp các y tá, bác sĩ, các nhân viên y tế khác để học về tiến trình và chăm chữa bệnh hen phế quản.

+  Thảo luận với cha mẹ của những đứa trẻ khác bị hen phế quản.

+  Viết ra một kế hoạch để chế ngự các giai đoạn cơn hen phế quản.

-       Tập thể dục điều độ thường cũng có hiệu quả.



Thuốc



Thuốc men là trị liệu thứ yếu trong điều trị rối loạn lo âu lan tỏa, tuy nhiên có thể dùng thuốc nếu các triệu chứng lo âu rõ rệt vẫn tồn tại mặc dù đã được tư vấn như trên:

-       Thuốc chống lo âu (ví dụ: Diazepam 5 - 10 mg dùng buổi tối) có thể dùng song không quá hai tuần. Việc dùng kéo dài có thể dẫn đến lệ thuộc và các triệu chứng dễ bị tái phát trở lại khi ngừng dùng thuốc.

-       Thuốc chẹn β có thể giúp điều trị các triệu chứng cơ thể.

-       Các thuốc chống trầm cảm có thể được dùng (đặc biệt khi có các triệu chứng trầm cảm). Các thuốc này không dẫn đến lệ thuộc hay tái phát triệu chứng. Về chi tiết xem mục Trầm cảm.



Khám chuyên khoa



Có thể khám chuyên khoa nếu lo âu nặng kéo dài hơn 3 tháng.

You are here